Per 19 juli jl. is de Wet tegenbewijsregeling box 3 in werking getreden. Het kabinet brengt hiermee de belastingheffing in box 3 over de periode vanaf 2017 tot invoering van een nieuw box 3-stelsel – vermoedelijk met ingang van 2028 – in lijn met de arresten van de Hoge Raad, waarin de Hoge Raad het begrip ‘werkelijk rendement’ heeft verduidelijkt.

Tegenbewijsregeling box 3

De Hoge Raad oordeelde vorig jaar in een aantal arresten dat je in box 3 het werkelijk rendement in aanmerking mag nemen als dit lager is dan het wettelijk vastgestelde rendement. Het kabinet heeft dit oordeel van de Hoge Raad nader uitgewerkt in de Wet tegenbewijsregeling box 3. Is jouw werkelijk rendement lager dan het wettelijk vastgestelde rendement, dan kan je mogelijk een beroep doen op deze tegenbewijsregeling. Is jouw werkelijk rendement hoger dan het wettelijk vastgestelde rendement, dan hoef je niets te doen. Je hoeft niet bij te betalen.

Vooralsnog kan niet iedereen voor alle belastingjaren een beroep doen op deze tegenbewijsregeling. Hiervoor gelden regels. Voor de jaren 2017-2020 geldt als voorwaarde dat jouw definitieve aanslag over die jaren op 24 december 2021 nog niet onherroepelijk vaststond of daarna is opgelegd en er tijdig een (massaal) bezwaar, een verzoek tot ambtshalve vermindering óf het formulier Opgaaf werkelijk rendement (zie hierna) is ingediend of nog wordt ingediend. Voor de jaren 2021 en volgende kan iedereen die in (één van) die jaren aangifte heeft gedaan van box 3-inkomen op basis van het wettelijk vastgestelde rendement gebruik maken van de tegenbewijsregeling. 

Berekening van het werkelijk rendement

In de verschillende arresten heeft de Hoge Raad ook aanwijzingen gegeven hoe het werkelijk rendement moet worden berekend. Dit door de Hoge Raad gedefinieerde rendement komt op een aantal belangrijke punten helaas niet overeen met wat in het normale spraakgebruik onder werkelijk rendement wordt verstaan. Kort samengevat bereken je het werkelijk rendement als volgt:

• je berekent het werkelijk gerealiseerde én ongerealiseerde rendement op jouw gehele vermogen. Het gaat daarbij om direct rendement (zogenaamde reguliere voordelen zoals rente, dividend en huur), maar ook om indirect rendement (zogenaamde positieve en negatieve vermogensaanwas van bezittingen en schulden);
• je mag daarbij geen rekening houden met inflatie, het gaat dus om het nominale rendement;
• het is verder niet mogelijk om kosten in aftrek te brengen op het rendement. Alleen de rente van schulden in box 3 is aftrekbaar (een zogenaamd negatief regulier voordeel);
• de waardeverandering van een woning bereken je aan de hand van het verschil in WOZ-waarde aan het begin van het jaar en aan het begin van het daaropvolgende jaar;
• de waardeverandering van al jouw overige onroerende zaken wordt niet gebaseerd op de WOZ-waarde, maar op de waarde in het economisch verkeer;
• heb je kosten gemaakt om een onroerende zaak te verbeteren of uit te breiden, dan kan  – onder voorwaarden – de waardevermeerdering die hiermee verband houdt buiten beschouwing blijven;
• op jouw werkelijk rendement mag je niet het heffingvrije vermogen in box 3 in aftrek brengen.

Formulier Opgaaf werkelijk rendement (OWR)

Om een beroep te kunnen doen op de tegenbewijsregeling box 3 moet je laten zien wat de hoogte en samenstelling van jouw werkelijk rendement is, berekend volgens de regels van de Wet tegenbewijsregeling box 3. De Belastingdienst heeft jou of zal jou binnenkort over het formulier Opgaaf werkelijk rendement (OWR) informeren en dit aan jou beschikbaar stellen.

De Belastingdienst zal jouw werkelijk rendement vaststellen met inachtneming van de Wet tegenbewijsregeling box 3, ook als jij het niet eens bent met de wijze waarop het rendement berekend wordt. Je kunt daartegen dan in bezwaar en vervolgens beroep gaan.

LET OP: de Belastingdienst verstuurt zogenaamde attentiebrieven aan belastingplichtigen over de mogelijkheid tot het doorgeven van het werkelijk rendement. Na de datum van deze attentiebrief van de Belastingdienst over een bepaald jaar krijgt een belastingplichtige 12 weken de tijd om zijn lagere werkelijk rendement aannemelijk te maken. Wanneer evenwel de aangifte over dat jaar is ingediend met behulp van een fiscaal adviseur (beconregeling), zoals Hoek en Blok, wordt deze termijn opgerekt tot 26 weken.

Benodigde informatie

Om het formulier OWR in te vullen, is informatie nodig. Hoeveel informatie, is afhankelijk van de omvang en samenstelling van jouw box 3-vermogen en jouw rendement.

Een deel van de informatie heb je reeds in bezit, zoals de ontvangen rente op bank- en spaarrekeningen, deposito’s, obligaties en vorderingen, het ontvangen dividend op aandelen of de ontvangen huur bij de door jouw verhuurde onroerende zaak. Binnenkort ontvang je van jouw bank een overzicht per jaar van de stortingen en opnamen in jouw beleggingsportefeuille. Klik hier voor een pdf met daarin een opsomming van informatie die je nodig hebt voor de meest voorkomende bezittingen en schulden in box 3. Door nu al de benodigde informatie te verzamelen, zorg je ervoor dat je bent voorbereid om het formulier OWR op tijd in te (laten) vullen en in te (laten) leveren bij de Belastingdienst.

Wel of geen teruggaaf belasting box 3?

Het is op voorhand helaas niet exact te voorspellen of jij belasting terugkrijgt of niet. Het berekenen van het werkelijk rendement zal over het algemeen ook niet eenvoudig zijn, een en ander afhankelijk van de samenstelling en omvang van jouw vermogen en rendement. Met name de bepaling van het werkelijk rendement van overige onroerende zaken (niet-woningen) en niet-beursgenoteerde aandelen zal complex zijn.

Wat kan Hoek en Blok voor jou betekenen?

Wij kunnen straks op jouw verzoek voor jou beoordelen of jij mogelijk belasting terug kunt krijgen of niet. Om deze beoordeling te kunnen maken, hebben wij wel informatie van jou nodig. Welke informatie dat is, kan je opmaken uit de pdf die je vindt achter de blauwe button hieronder.

Aan het maken van de beoordeling zijn kosten verbonden. Hoe hoog die kosten zijn, is vooraf niet in te schatten, omdat dit afhankelijk is van de samenstelling en omvang van jouw vermogen en jouw rendement en de wijze waarop jij ons de benodigde informatie geeft.

Na de beoordeling kunnen wij uiteraard ook het formulier OWR namens jou invullen en bij de Belastingdienst indienen. Ook deze werkzaamheden zullen op nacalculatie aan jou gefactureerd worden.

Hoe nu verder?

Wil jij dat wij een en ander voor jou beoordelen, stuur dan een korte email met dat verzoek en de attentiebrief van de Belastingdienst als bijlage naar tegenbewijsregelingbox3@hoekenblok.nl. Vermeld bij het onderwerp: tegenbewijsregeling box 3, jouw voorletters met achternaam en jouw BSN.

Wij laten jou vanaf 1 oktober 2025 weten over welke jaren het mogelijk zin heeft om van de tegenbewijsmogelijkheid gebruik te maken en nodigen jou vervolgens uit om over die jaren ons van de benodigde informatie te voorzien. Nadat jij ons deze informatie hebt verstrekt, gaan wij daar mee aan de slag en berekenen wij exact het werkelijk rendement. Het formulier OWR zullen wij vervolgens via onze portal voor akkoordverklaring en ter goedkeuring voor verzending naar de Belastingdienst aanbieden.