Op 6 juni 2024 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in een vijftal box 3 zaken. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het huidige box 3-stelsel onvoldoende rekening houdt met het werkelijk rendement en dat de overheid deze omissie moet aanpassen.

Werkelijk rendement omvat alle resultaten die gedurende het jaar zijn behaald, waaronder (ongerealiseerde) waardestijgingen van onder andere onroerende zaken en vakantiewoningen.  Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de op peildatum aanwezige vermogensbestanddelen, maar ook naar vermogensbestanddelen die gedurende het jaar zijn verworven en vervreemd. Behoudens financieringslasten komen kosten en lasten niet in mindering op het werkelijk rendement.

De overheid is nu aan zet om praktische invulling te geven aan deze baanbrekende uitspraken. De staatssecretaris van Financiën heeft aangegeven 8 weken nodig te hebben om de uitspraken en de impact daarvan te kunnen beoordelen en duidelijkheid te kunnen verschaffen. Tot die tijd is het voor belastingplichtigen niet noodzakelijk of verplicht om actie te ondernemen.

Bekend is dat het ministerie van Financiën de afgelopen periode met diverse partijen zoals aangiftesoftwareleveranciers heeft gewerkt aan een (digitaal) formulier om het werkelijke rendement te kunnen uitvragen.  De verwachting is dan ook dat aan de hand van dit formulier en de aangepaste aangiftesoftware de afwikkeling van de box 3 inkomstenbelastingaanslagen geregeld zal gaan worden.  De box 3 belasting op basis van het werkelijk rendement kan voor de jaren tot 2024 nooit tot een hogere aanslag inkomstenbelasting leiden dan op basis van het forfaitaire stelsel.

Geschiedenis box 3

Het oorspronkelijke stelsel van de inkomstenbelasting in box 3, dat sinds 1 januari 2017 van kracht was, belastte het voordeel uit sparen en beleggen op basis van een fictief (forfaitair) rendement. Dit rendement was gebaseerd op gemiddelde rendementen en een veronderstelde beleggingsmix.

In het befaamde Kerstarrest (december 2021) oordeelde de Hoge Raad dat het fictieve (forfaitaire) rendement in strijd was met de bescherming van eigendomsrechten en het discriminatieverbod wanneer dit rendement hoger was dan het werkelijke rendement.

Als reactie hierop is door de overheid voor de jaren 2017 tot en met 2022 de Herstelwet ingevoerd en voor de jaren vanaf 2023 tot inwerkingtreding van het nieuwe box 3 stelsel (verwacht in 2027) de Overbruggingswet. Deze wetten benaderen het forfaitaire rendement voor banktegoeden via het werkelijk op spaarsaldi behaalde rendement. Voor overige bezittingen, zoals beleggingen, zijn in de Herstelwet geen wijzigingen doorgevoerd en bleef de systematiek om tot het forfaitaire rendement te komen gelijk.

Recente uitspraken Hoge Raad

Op 6 juni 2024 heeft de Hoge Raad in een vijftal zaken uitspraak gedaan over de Herstelwet (“Uitspraken”) die eveneens van toepassing zijn op de Overbruggingswet. Deze Uitspraken behandelen de vraag of het werkelijke rendement moet worden toegepast en hoe dit moet worden ingevuld en de vraag of er door de overheid een rentevergoeding moet worden verstrekt.

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat de Herstelwet onvoldoende rechtsherstel biedt voor de categorie “overige bezittingen”, zoals vastgoed, aandelen en beleggingen, wanneer het werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Dit betekent dat voor deze categorie aangesloten moet worden bij het werkelijk behaalde rendement.

Volgens de Hoge Raad omvat het werkelijke rendement het volledige vermogen, inclusief banktegoeden en inflatiewinst. Zowel gerealiseerde als niet-gerealiseerde positieve en negatieve waardeveranderingen behoren tot het werkelijke rendement en moeten worden meegenomen. Kosten mogen niet worden afgetrokken, behalve financieringskosten.

Het werkelijk rendement gaat niet alleen uit van de vermogensbestanddelen zoals die op peildatum (1 januari van elk jaar) aanwezig zijn maar ook van tussentijds gerealiseerde resultaten. Te denken aan effecten- of bitcoin transacties die gedurende het jaar hebben plaatsgevonden, ook de resultaten die daarmee zijn behaald moeten worden meegenomen voor de vaststelling van het werkelijk rendement. Bij de berekening van het werkelijke rendement voor een bepaald jaar hoeft en mag geen rekening worden gehouden met positieve en negatieve rendementen uit andere jaren.

Wat nu?

Het is nu aan het ministerie van Financiën om invulling te geven aan de Uitspraken. Ze zullen moeten uitwerken hoe het werkelijk rendement in de praktijk moet worden vastgesteld en hoe het fiscale systeem hierop dient te worden aangepast. De staatssecretaris van Financiën verwacht hier acht weken voor nodig te hebben. Hij heeft aangegeven dat van belastingplichtige nu geen actie wordt vereist.

Bekend is dat het ministerie van Financiën de afgelopen periode met diverse partijen zoals software leveranciers heeft gewerkt aan aanpassingen aan de software en een digitaal formulier ‘Opgaaf Werkelijk Rendement’. De verwachting is dat de afwikkeling van de bezwaarschriften en aanslagen inkomstenbelasting zal plaatsvinden aan de hand van dit formulier.

Mocht je interesse hebben om de Uitspraken te lezen, hieronder hebben wij de links opgenomen. Vanzelfsprekend houden we je op de hoogte van verdere ontwikkelingen.

box 3 wijzigingen
Vragen?

Neem contact op met één van onze specialisten.

Arno Biemans
Mail mij
Albert de Jager
Mail mij
Gert-Jan Post
Mail mij
Alexander Houtman
Mail mij
Kan ik mijn werknemer ondersteunen bij verduurzaming?

Steeds vaker krijgen onze adviseurs deze vraag aan tafel, via teams of per email voorgelegd. Werkgevers die hun […]

lees meer
Let op belastingrente en verzuimboetes!

De belastingrentes zijn dit jaar opnieuw fors gestegen. Met ingang van 1 januari 2024 kent de vennootschapsbelasting een belastingrentepercentage van 10%.

lees meer
Belastingbetalers met spaarrekeningen opgelet!

In box 3 worden fictieve rendementen gebruikt om de belastinggrondslag te bepalen. Voor de categorie contanten, spaar- en banktegoeden, beleggingen en andere bezittingen, en schulden worden aparte rendementspercentages toegepast.

lees meer
Wijziging belasting- en invorderingsrente per 1 januari 2024

Er zijn voorstellen ingediend tot wijziging van de belasting- en invorderingsrente per 1 januari 2024. Doel hiervan is om de onderlinge verschillen tussen de diverse rentepercentages te verkleinen.

lees meer
Special – Miljoenennota 2024

Het kabinet presenteerde op Prinsjesdag 2023 de Miljoenennota 2024 en dus ook het Belastingplan 2024.

lees meer
Kabinet past Wetsvoorstel vastgoedaandelentransacties aan. Actie vereist?!

Het voorstel is om de zogenaamde samenloopvrijstelling zodanig te wijzigen dat in ieder geval heffing van overdrachtsbelasting plaatsvindt.

lees meer
Fiscale maatregelen uit Voorjaarsnota 2023

Enkele weken geleden heeft het kabinet de jaarlijkse Voorjaarsnota aangeboden aan de Tweede Kamer. Welke fiscale maatregelen die het kabinet voor ogen heeft vallen daarin op? De belangrijkste vatten wij onderstaand voor jou samen.

lees meer
Kerstarrest leidt tot nadenken over beleggingen

Jarenlang is de Belastingdienst uitgegaan van een forfaitair rendement van gemiddeld 4 procent voor belastingheffing in box 3. In deze box wordt inkomen uit vermogen belast rekening houdend met eventuele schulden.

lees meer
Let op bij financiering van vastgoedbeleggingen met vreemd vermogen

Eind 2022 is het voorstel van de nieuwe heffingssystematiek door ons parlement aangenomen en met dit stelsel zullen we het, naar het op dit moment naar uitziet, tot 2026 moeten doen.

lees meer
Regeling Willekeurige Afschrijving 2023

Het kabinet heeft na eerdere aankondigingen de willekeurige afschrijving geherintroduceerd. Op investeringen die zijn of worden gedaan in 2023 is onder voorwaarden willekeurige afschrijving tot 50% toegestaan.

lees meer
Gebruikelijk loon 2023

Per 1 januari 2023 zijn de regels rondom het gebruikelijk loon van een directeur-grootaandeelhouder (hierna: DGA) gewijzigd. De veel toegepaste doelmatigheidsmarge van 75% is vervallen. Daarnaast is het minimum bedrag van € 48.000 verhoogd naar € 51.000.

lees meer
Wat is de kostprijs bij sloop en nieuwbouw van bedrijfsvastgoed?

In de praktijk bestaat al enige tijd discussie over het antwoord op de vraag of voorafgaand aan het moment van sloop fiscaal een zogenoemde sloopafwaardering van de boekwaarde naar de grondwaarde van het te slopen bedrijfsmiddel in aanmerking kan worden genomen.

lees meer
Privévermogen: box 2 versus box 3

Op Prinsjesdag 2022 is overbruggende wetgeving voor toepassing van box 3 voor de jaren 2023 tot en met 2025 aangekondigd. De overbruggende wetgeving betreft de zogenoemde forfaitaire spaarvariant.

lees meer
Special – Miljoenennota 2023

Het kabinet presenteerde op Prinsjesdag 2022 de Miljoenennota 2023 en dus ook het Belastingplan 2023.

lees meer
Optie voor btw-belaste levering? Dekking gewenst!

De levering van een onroerende zaak, die al minstens twee jaar in gebruik is, is in beginsel vrijgesteld van omzetbelasting. Deze vrijgestelde levering heeft gevolgen voor de verkoper als de onroerende zaak zich nog in de herzieningsperiode bevindt.

lees meer
1 jaar OSS oftewel One Stop Shop

Zonder gebruik van de Europese ‘One-Stop-Shop’ regeling (“OSS”) zijn buitenlandse btw-registraties met bijkomende buitenlandse btw aangifteverplichtingen noodzakelijk.

lees meer
Vastgoed en de toekomst van box 3

Per 2025 is vervolgens de invoering van ‘een nieuw, solide stelsel met belastingheffing op basis van werkelijk rendement’ beoogd. Wat betekent dit voor de vastgoedeigenaar?

lees meer
Box 3

Wil je weten waar je aan toe bent dan kun je altijd contact opnemen met je adviseur bij Hoek en Blok. Hij of zij kan je helpen met een berekening van je persoonlijke box 3 positie.

lees meer
Bijzonder uitstel van betaling vanwege coronacrisis

Vanaf 1 april 2022 is de coronamaatregel voor bijzonder uitstel van betaling voor belastingschulden geëindigd. Vanaf deze datum moet je als ondernemer weer voldoen aan alle nieuwe belastingbetalingsverplichtingen.

lees meer
Wanneer is er na sloop nog sprake van bebouwde grond?

Met enige regelmaat ontstaat er tussen een belanghebbende en de belastingdienst discussie over het antwoord op de vraag of er na sloop nog sprake is van bebouwde grond dan wel een bouwterrein is ontstaan.

lees meer
Hoge Raad zorgt toch voor heffing over werkelijk rendement

Heb jij in het verleden geen (massaal) bezwaar aangetekend tegen de box 3-heffing in jouw aanslag(en) inkomstenbelasting en ben jij door dit arrest van gedachten veranderd? Geef dit dan door aan jouw contactpersoon bij Hoek en Blok.

lees meer
Maak zolang het nog kan gebruik van de ‘jubelton’

In het regeerakkoord van het nieuwe kabinet Rutte-IV staat een aantal fiscale voornemens. Eén daarvan is de afschaffing van de zogenaamde ‘jubelton’. Wat is dat en kan je daar op anticiperen?

lees meer
De zesmaandenregeling in de overdrachtsbelasting

Vanwege de tariefsdifferentiatie in de overdrachtsbelasting is de toepassing van de zesmaandenregeling ook gewijzigd. Hoe gaat deze regeling in z’n werk?

lees meer
Doorlopende machtiging aanslagen en vooraf ingevulde aangifte

De registratie van de doorlopende machtiging hebben we voor al onze klanten al bij de belastingdienst aangevraagd. Binnenkort ontvang je hierover van de belastingdienst een registratiebrief.

lees meer
Ook overdrachtsbelasting bij verkrijging van een fictieve onroerende zaak

Wil je meer weten over de fiscale aspecten van de verkrijging van aandelen in een onroerendezaakrechtspersoon? Neem dan contact op met onze vastgoedspecialist Albert de Jager.

lees meer
Trouwen als ondernemer – deel 2

In deze Hoek en Blog-serie volgen we het wel en wee van Jeroen, relatiebeheerder bij Hoek en Blok.

lees meer
Trouwen als ondernemer – deel 1

In deze Hoek en Blog-serie volgen we het wel en wee van Jeroen, relatiebeheerder bij Hoek en Blok.

lees meer
Minder belasting betalen bij zorg kind na echtscheiding?

Ouders die na een echtscheiding de zorg voor een of meer kinderen jonger dan 12 jaar verdelen en daarnaast werken, kunnen beiden recht hebben op de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK).

lees meer
Vraag voor 1 juli 2021 btw zonnepanelen terug

Heb je als particulier in 2020 zonnepanelen aangeschaft en de btw nog niet teruggevraagd? Dan moet je vóór 1 juli 2021 in actie komen. Doe je dat niet, dan loop je het risico de btw niet meer terug te krijgen van de Belastingdienst.

lees meer
Personeel inhuren? Voorkom inlenersaansprakelijkheid

Als je personeel inhuurt van een derde, kun je aansprakelijk gesteld worden voor de premies en belastingen die deze derde moet afdragen. Daarom is het van belang maatregelen te nemen om deze zogenaamde inlenersaansprakelijkheid te voorkomen.

lees meer
Exit ontwikkelaar is geen overgang algemeenheid van goederen

De vastgoedspecialisten van Hoek en Blok vertellen graag meer over de diverse mogelijkheden.

lees meer
Aanvulling Baangerelateerde Investeringskorting (BIK)

Op 12 november 2020 publiceerde wij eerder al nieuws rondom de BIK. Hieronder een aanvulling.

lees meer
Baangerelateerde Investeringskorting

Wil je meer informatie over deze Baangerelateerde investeringskorting dan kun je contact opnemen met één van onze adviseurs.

lees meer
Belastingplannen 2021 spannender dan verwacht

Meestal is het laatste belastingplan voor de verkiezingen niet zo spectaculair. Dit is echter niet het geval met het belastingplan 2021.

lees meer
Prinsjesdag

Zojuist heeft ons webinar Prinsjesdag live plaatsgevonden. Heeft u deze gemist of wilt u deze nogmaals bekijken? Dan kunt u hier het webinar terugkijken.

lees meer
Blijf op de hoogte
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang als eerste het laatste nieuws!