De liquidatieverliesregeling in de vennootschapsbelasting

Soms komt een onderneming of een deel daarvan in zwaar weer terecht. Het kan dan noodzakelijk zijn om een dochtermaatschappij te beëindigen en te liquideren. Zo’n liquidatie heeft niet alleen praktische, maar ook fiscale gevolgen.

Normaal gesproken geldt bij een belang van 5% of meer in een dochtermaatschappij de deelnemingsvrijstelling. Dit houdt in dat voordelen uit die deelneming, zoals winsten of dividenden, niet worden belast bij de moedermaatschappij. De keerzijde is dat verliezen uit diezelfde deelneming in beginsel ook niet aftrekbaar zijn.

De liquidatieverliesregeling maakt hier een uitzondering op. Een verlies bij ontbinding van een dochtermaatschappij kan onder voorwaarden toch ten laste van de winst van de moedermaatschappij worden gebracht. Dit wordt een liquidatieverlies genoemd.

Wat is de liquidatieverliesregeling?

Als een deelneming wordt ontbonden en vereffend, kan dat voor de moedermaatschappij leiden tot een verlies. Op grond van de liquidatieverliesregeling mag de moedermaatschappij het verlies dat zij daarvoor lijdt onder strikte voorwaarden wél in mindering brengen op haar eigen belastbare winst.

Voorwaarden: staking van activiteiten

De regeling geldt alleen als de dochtermaatschappij daadwerkelijk is beëindigd en vereffend. Dat betekent dat de onderneming haar activiteiten volledig, of vrijwel volledig, moet hebben gestaakt. Een kleine restactiviteit hoeft geen belemmering te zijn, zolang duidelijk is dat de onderneming door de moedermaatschappij of een verbonden lichaam feitelijk niet wordt voortgezet.

Berekening van het liquidatieverlies

Het aftrekbare liquidatieverlies wordt bepaald door het zogenoemde opgeofferde bedrag te verminderen met de ontvangen liquidatie-uitkeringen.

Opgeofferde bedrag: in beginsel de kostprijs van de deelneming (meestal de aankoopprijs van de aandelen), aangepast met latere kapitaalstortingen of -terugbetalingen.
Liquidatie-uitkeringen: bedragen die de moedermaatschappij nog uit de dochter ontvangt. De wet rekent hiertoe onder meer:
– positieve voordelen in het jaar van liquidatie
– positieve voordelen in de vijf voorafgaande jaren
– positieve voordelen in de jaren na liquidatie.

Complexiteit in de praktijk

Hoewel de regeling op het eerste gezicht overzichtelijk lijkt, geldt zij in werkelijkheid als een van de meest complexe onderdelen van de vennootschapsbelasting. Dit komt door de vele uitzonderingen, aanvullende bepalingen en uiteenlopende feitelijke situaties waarin de regeling moet worden toegepast.

De moeilijkheid beperkt zich niet tot internationale structuren; zelfs in een ogenschijnlijk eenvoudige casus kan een detail uit de wet of jurisprudentie leiden tot een heel ander fiscaal resultaat.

De wet bevat immers talloze specifieke bepalingen die de aftrekbaarheid van een liquidatieverlies beperken of zelfs uitsluiten. Zo is een liquidatieverlies bijvoorbeeld niet aftrekbaar wanneer de activiteiten van de ontbonden vennootschap worden voortgezet door een verbonden lichaam. Hiermee wil de wetgever voorkomen dat ondernemingen door een interne verschuiving van activiteiten kunstmatig verliezen fiscaal benutten.

Bij structuren met tussenhoudsters ontstaat nog een extra complicatie: de vraag welke vennootschap het liquidatieverlies in aftrek mag nemen. Dit kan spelen wanneer de waardedaling van een deelneming (deels) samenhangt met de waardeontwikkeling van andere deelnemingen in de structuur. Een recent kennisgroepstandpunt bevestigt dat ook bij een turboliquidatie een liquidatieverlies mogelijk is, maar illustreert tevens dat juist bij tussenhoudsters lastige discussies ontstaan over de omvang en toerekening van het verlies.

En dit zijn slechts enkele voorbeelden. In de praktijk moet bovendien rekening worden gehouden met tal van andere voorwaarden, zoals de omvang van het opgeofferde bedrag, de termijn waarbinnen de liquidatie moet zijn afgerond en bijzondere regels voor specifieke situaties.

Conclusie

De liquidatieverliesregeling biedt de mogelijkheid om verliezen op ontbonden dochters toch in aftrek te brengen, maar de toepassing is uiterst complex. Laat je daarom altijd goed adviseren voordat je een beroep doet op de regeling. De specialisten van Hoek en Blok helpen je graag bij het beoordelen van jouw situatie.

Vragen?

Neem contact op met één van onze specialisten.

Laura Schep
Mail mij

Arno Biemans
Mail mij