Wanneer je als schuldeiser een geldlening verstrekt aan een derde wordt het sterk aanbevolen om zekerheid voor de terugbetaling van de geldlening te bedingen, bijvoorbeeld in de vorm van een pandrecht op inventaris, voorraad en/of debiteuren. Een veel gekozen vorm daarbij is het vestigen van een stil pandrecht. Daarbij blijft, anders dan bij het vuistpand, de schuldenaar bezitter en gebruiker van de verpande goederen. Een dergelijk, stil pandrecht kan worden gevestigd bij authentieke akte (notarieel) dan wel bij geregistreerde, onderhandse akte. Deze laatste vorm wordt in de (financierings-)praktijk veel gebruikt. Een getekende geldleningsovereenkomst wordt ter registratie aangeboden aan de Belastingdienst, en zodra de Belastingdienst een ‘stempel’ op het document heeft gezet, komt het pandrecht tot stand. Deze ‘exercitie’ brengt een administratieve last met zich én kosten (bijvoorbeeld wanneer je de akte door een koerier laat bezorgen bij de Belastingdienst).

Daarbij geldt nog een extra vereiste waar het gaat om de verpanding van vorderingen. Door registratie van een onderhandse akte wordt een pandrecht gevestigd op bestaande en toekomstige vorderingen uit bestaande rechtsverhoudingen. Vorderingen uit toekomstige rechtsverhoudingen vallen dus niet onder de verpanding. Indien jouw schuldenaar een handelsonderneming is met veel wisselende, nieuwe debiteuren, is er dus het risico dat deze nieuwe debiteuren niet onder het bestaande pandrecht vallen. Dit ondervang je door de akte en/of een debiteurenlijst steeds opnieuw ter registratie aan te bieden, maar ook hier geldt; het is een extra, administratieve last.

Het wetsvoorstel ‘Modernisering pandrecht en cessie’ komt hierin tegemoet. Het wetsvoorstel, dat momenteel voorligt ter (internet-)consultatie, stelt navolgende aanpassingen in Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek voor.

• Het wetsvoorstel vraagt voor een geldige verpanding niet langer een ‘geregistreerde’ onderhandse akte, maar een onderhandse akte ‘met vaste dagtekening’. Het voorstel biedt (in een nieuw artikel 3:15b BW) de mogelijkheid om naast de huidige ‘papieren registratie’, datum en tijdstip van het vestigen van een pandrecht op andere, modernere wijze(n) vast te stellen, bijvoorbeeld door middel van het gebruik van een gekwalificeerde, elektroniche tijdstempel.
• Een tweede maatregel die wordt voorgesteld is het schrappen van het zogenoemde grondslagvereiste, dat thans bepaalt dat een vordering enkel (bij voorbaat) verpand kan worden wanneer deze bestaat of zal voortvloeien uit een op dat moment bestaande rechtsverhouding. Dit maakt het mogelijk om met 1 akte alle toekomstige vorderingen te verpanden.

Hoek en Blok houdt de ontwikkelingen rondom dit wetsvoorstel in de gaten. Vergeet tot die tijd niet om je akten/geldleningsovereenkomsten te (laten) registreren om een rechtsgeldig (stil) pandrecht op (bijvoorbeeld) inventaris, voorraden en vorderingen te vestigen. Heb je vragen over het aangaan van financieringen, de vastlegging van geldleningen en/of het bedingen van zekerheden; de specialisten van Hoek en Blok staan je graag te woord.