De rente is terug van weggeweest. Na een periode waarin de rente juist daalde, heeft de Europese Centrale Bank (ECB) onlangs besloten de belangrijkste rentetarieven weer te verhogen. Aanleiding is de aanhoudende inflatiedruk. Voor ondernemers lijkt zo’n rentebesluit misschien vooral relevant voor nieuwe leningen of de financiering van investeringen. Toch reikt de invloed verder. Ook de waarde van een onderneming kan erdoor worden geraakt.

Hoe werkt dat?

De waarde van een onderneming wordt uiteindelijk bepaald door de toekomstige kasstromen die een bedrijf naar verwachting kan realiseren én het rendement dat een investeerder verlangt om zijn geld in de onderneming te steken. Daarbij geldt in de basis: hoe hoger het risico, hoe hoger het gewenste rendement.

Rente speelt hierin een belangrijke rol. Een investeerder vergelijkt een investering in een onderneming namelijk met andere mogelijkheden om zijn vermogen te investeren. Wanneer de rente stijgt, worden alternatieven aantrekkelijker en neemt doorgaans ook het rendement toe dat investeerders verlangen. Toekomstige kasstromen worden daardoor tegen een hoger rendement gewaardeerd. En hoe hoger dat rendement, hoe lager – bij verder gelijkblijvende omstandigheden – de huidige waarde van die kasstromen.

Maar er speelt nog iets.

Een koper moet de overname ook kunnen financieren

Veel bedrijfsovernames worden gedeeltelijk met vreemd vermogen gefinancierd. Wanneer de rente stijgt, nemen ook de financieringslasten van een potentiële koper toe. Van dezelfde operationele kasstroom moet dan een groter gedeelte worden gebruikt voor rente en aflossing.

Een koper kan daardoor minder bancaire financiering aantrekken of is bereid minder te betalen om voldoende rendement op zijn investering over te houden. Zeker bij transacties waarbij relatief veel bancaire financiering wordt gebruikt, kan een veranderend renteklimaat dus rechtstreeks invloed hebben op de haalbaarheid van een overname.

Dat betekent overigens niet dat een overname uitsluitend afhankelijk is van bancaire financiering. In de praktijk kan een transactie op verschillende manieren worden opgebouwd. Zo kunnen machines, voertuigen of andere bedrijfsmiddelen afzonderlijk worden gefinancierd, bijvoorbeeld via lease of asset-based financiering. Ook kan een verkoper een gedeelte van de koopsom financieren via een verkoperslening. Daarnaast kunnen eigen middelen van de koper of andere investeerders onderdeel zijn van de financieringsmix.

Juist door verschillende financieringsvormen te combineren, kan een overname soms toch haalbaar worden gemaakt wanneer bancaire financiering alleen onvoldoende ruimte biedt. De gekozen financieringsstructuur heeft daarmee niet alleen invloed op de haalbaarheid van de transactie, maar ook op wat een koper uiteindelijk bereid en in staat is te betalen.

Betekent een hogere rente dan automatisch dat iedere onderneming minder waard wordt? Zeker niet.

De rente is slechts één onderdeel van de waardering. De ontwikkeling van omzet en marges, voorspelbaarheid van kasstromen, afhankelijkheid van klanten of de ondernemer, groeiperspectief en de strategische aantrekkelijkheid voor een koper zijn minstens zo belangrijk. Een kwalitatief sterke onderneming kan ook in een omgeving met hogere rente zeer aantrekkelijk blijven.

Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar een EBITDA-multiple of de winst van het afgelopen jaar te kijken. De waarde van een onderneming ontstaat uit het samenspel tussen prestaties van de onderneming, risico, financierbaarheid en de economische omstandigheden van dat moment.

Wat betekent dit voor jouw onderneming?

Ook wanneer een verkoop helemaal niet aan de orde is, kan het interessant zijn om te weten welke factoren de waarde van jouw onderneming bepalen. Welke kasstromen genereert het bedrijf? Hoe afhankelijk is de onderneming van jou als ondernemer? Hoe financierbaar zou een eventuele overname zijn? En waar liggen mogelijkheden om de waarde de komende jaren verder te vergroten?

Benieuwd wat de huidige ontwikkelingen betekenen voor de waarde of financierbaarheid van jouw onderneming? Of wil je gewoon eens sparren over de mogelijkheden? Neem gerust contact op met Hoek en Blok Corporate Finance.